İstanbul Klima Bakır Borulama ve Tesisatı

Çap ve Et Kalınlığı: Rastgele Seçilmez

Boru çapını cihazın kendisi belirler. İç ve dış ünitedeki bağlantı ağızlarının ölçüsü katalogda yazar ve o ölçüye uyulur. Elimizde bu vardı diyerek daraltılan bir sıvı hattı ya da genişletilen bir emme hattı, akışkanın hızını ve yağ dönüşünü bozar. Et kalınlığı ise basınçla ilgili. R410A ve R32 sistemleri, eski R22 sistemlerine göre belirgin şekilde daha yüksek basınçta çalışır; ince cidarlı, soğutma için üretilmemiş boru bu basınca uzun vadede dayanmaz. Biz klima uygulamalarına uygun, soğutma sınıfı, iç yüzeyi temiz ve yağlı bakır boru kullanıyoruz. Boruyu keserken testere değil, boru kesici kullanıyoruz. Çapak ve talaş, sistemin içine giren en sinsi kirdir.

İzolasyon: İki Hat da Kaplanır

Sık yapılan bir hata var: sadece kalın boruya izolasyon geçirip ince boruyu çıplak bırakmak. Doğrusu her iki hattı da ayrı ayrı, tam boyunca izole etmek. İzolasyonsuz bir hat yazın kondens yapar; o su tavana ve duvara akar, alçıyı ve boyayı bozar. Kışın ısı pompası çalışırken de ısı kaybı yaşarsınız. İzolasyonun ek yerlerini yapıştırıp bantlıyor, dirsek ve rakor çevresinde boşluk bırakmıyoruz. Dış cephede kalan kısımları ise ayrıca koruyoruz: çıplak siyah kauçuk izolasyon, güneşin ultraviyolesiyle kısa sürede çatlar ve ufalanır. Açıkta kalan bölümü UV dayanımlı bant ya da kanalla kapatıyoruz. Hattın yıllar sonra hâlâ iş görmesini istiyorsak bu detay atlanamaz.

Havşa, Rakor ve Lehim Bağlantıları

Kaçakların büyük kısmı bağlantı noktalarından çıkar. Havşa (flare) açarken boruyu düzgün kesmek, çapağını almak ve doğru açıda, pürüzsüz bir koni açmak gerekir; çatlak veya oval bir havşa ilk sezon tutar, ikinci sezon sızdırır. Rakoru elle sıkıp bırakmıyoruz, tork anahtarıyla üreticinin belirttiği değerde sıkıyoruz. Az sıkmak kaçak, fazla sıkmak havşayı yarma riski demek. Lehimli bağlantılarda ise boru içinden kuru azot geçirerek çalışıyoruz. Azot yoksa bakırın iç yüzeyi oksitlenir; o siyah pul tabakası akışkanla birlikte sürüklenip genleşme valfini ve kompresörü tıkar. Görünmez, ama sistemin ömrünü yıllar sonra kısaltır. Bu yüzden azot altında lehim bizim için standart.

Uzun Mesafe, Yükseklik Farkı ve Yağ Dönüşü

Kompresörün yağı sistemde soğutucu akışkanla birlikte dolaşır ve tekrar kompresöre dönmek zorundadır. Hat uzadıkça, özellikle de dış ünite iç üniteden yükseğe konumlandığında, yağ dikey hatta geri dönmekte zorlanır. Çözüm; boru çapını doğru seçmek, akışkan hızını koruyacak şekilde tasarlamak ve üreticinin istediği durumlarda dikey hatta yağ tuzağı bırakmak. Ayrıca her cihazın izin verdiği bir maksimum boru uzunluğu ve maksimum kot farkı vardır. Bunları aşan projelerde cihaz çalışır gibi görünür ama kapasitesi düşer, kompresör kısa ömürlü olur. Uzun hatlarda metre başına ilave gazı da hesaba katıyoruz. Güzergâhı çekmeden önce katalogdaki sınırları kontrol ediyor, gerekirse dış ünitenin yerini değiştirmeyi öneriyoruz.